U xơ mạch vòm mũi họng

1. ĐỊNH NGHĨA
– U xơ mch vòm mũi hng (Juvenile Nasopharyngeal Angiofibroma – JNA), là mt khi u lành tính, phát sinh và phát trin vùng ca mũi sau và vòm mũi hng.
– Th
ường gp trnam tui thiếu niên. Bn cht u là tăng sinh mch máu, tchc xơ bao quanh các hmáu, gây chy máu rt nhiu trong khi m.

2. NGUYÊN NHÂN
– Hin nay vn dng các githuyết v: viêm mn tính vùng mũi hng, ri lon ni tiết trnam tui thiếu niên.

3. CHN ĐOÁN
3.1. Ch
n đoán xác định

3.1.1. Lâm sàng
– Da vào dch tlâm sàng: bnh thường gp trnam t8-12 tui.
– Các bi
u hin chyếu là: ngt mũi kéo dài thường mt bên kèm theo chy máu mũi tphát, tcm. Bnh tiến trin khá thm lng mt thi gian dài. Sau đó u lan rng có thgây chy máu mũi nhiu ln, slượng nhiu phi đi cp cu, kèm thêm đau tc vùng mũi má mt đáy s, hoc biến dng vùng mt.
– Th
ăm khám mũi hng bng ni soi phóng đại phát hin có khi u màu hng đỏ nhn che lp ca mũi sau mt bên, thường có chân bám và lch vmt bên vùng chân bướm hàm.

3.1.2. Cn lâm sàng
– Chn đoán hình nh: Chp CT có cn quang tĩnh mch va chn đoán xác định và gây tc mch cp máu cho khi u trước m.

3.2. Chn đoán phân bit
Các khi u lành tính ca vòm mũi hng (u xơ, polyps xơ hóa, u nguyên sng đáy s…).
Các u ác tính khác vòm mũi hng (Lymphome malin. Sarcom,…).
Các u nơi khác di căn đến vòm mũi hng (mũi xoang, đáy s, ct sng…).

4. ĐIU TR
4.1. Nguyên tc điu tr

Tc mch trước m.
Phu thut bóc tách ly u.
Dkiến lượng máu mt trước, trong mổ để truyn máu.

4.2. Sơ đồ/phác đồ điu tr
– Phu thut ct u xơ mch bng ni soi giai đon chưa lan rng. Mcnh mũi và cnh mũi mrng kết hp ni soi bóc tách ly bkhi u. Giai đon lan rng vào snão không mổ được (Có cp máu ca động mch cnh trong) có thể điu trbng ni tiết tố n(oestrogen) và tia x.

4.3. Điu tr
4.3.1. Điu trni khoa
4.3.2.
Điu trngo
i khoa
– Phu thut ni soi ct u xơ vòm mũi hng là mt trong các phương pháp ng dng ni soi và các dng cphu thut, vi phu ca mũi xoang để bóc tách, ct bkhi u, qua đường tnhiên ca hc mũi. Trong các phu thut mở đường ngoài: mcnh mũi hoc mcnh mũi mrng, hoc đường vào Rouge-Denker, xuyên khu cái, hoc đường lt găng tng gia smt tùy theo hướng lan tràn ca khi u. Mở đường ngoài vn có thể phi hp vi ni soi để bóc tách và ct bkhi u xơ, tùy theo các thì phu thut.

5. TIÊN LƯỢNG VÀ BIN CHNG

5.1. Tiên lượng
– U xơ mch vòm mũi hng phát trin trnam, tui dy thì, dtái phát. Cn mổ trit để ly bhết khi u, không bsót chân bám khi u, stránh được tái phát.

5.2. Biến chng phu thut
5.2.1. Tai biến vgây mê
– Tut ng th, tràn khí màng phi.

5.2.2. Tai biến chy máu
– Có thdo động mch bướm khu cái, hng lên. Tai biến chảy máu nng hơn trong các trường hp khi u lan rng vào đáy snão, dính vào các nhánh nuôi u từ động mch cnh trong.
– Ph
i ly hết khi u thì mi cm được chy máu din bám.
– Ph
i đông đin tht kdin bám u, và các nhánh nuôi dưỡng u.
– Sau khi nhét b
c mũi tt mà vn chy máu, hoc còn chy nhiu trong, sau msẽ phi kim tra bng chp mch và nút mch, hoc tht động mch cnh ngoài, hay tht chn lc hàm trong.
– Ph
i xem xét đánh giá lượng máu mt để truyn máu, bù máu cho đủ thông số huyết hc, đin gii cn thiết.
– Ph
i theo dõi cht mch huyết áp ca chế độ hlý cp I cho các trường hp chy máu.

5.2.3. Tai biến tc mch
– Sau nút mch, như mù (tc động mch mt).
– Khám h
i chn chuyên khoa mt, huyết hc. Có thphi thêm thuc chng đông.

5.2.4. Dò dch não ty
– Tai biến này gp khi khi u đã lan rng vào đáy s(không đúng cho chỉ định ni soi). Do khi u đã lan qua xoang bướm, các thành ca xoang bướm, hoc u phá hđỉnh mt để vào đáy s, hoc u đã phá hy cánh bướm ln và nh. Các trường hp dò dch não ty cn phi làm phu thut bít lp khuyết hở đáy s.

5.2.5. Tmáu mt
– Trong các khi u đã lan rng vùng xoang sàng, hc mũi, hay thành trong và đỉnh mt; ngay cu còn nhnhưng trong quá trình phu thut bóc tách, có thblàm tn thương cơ trc, các tĩnh, động mch quanh mt gây tmáu quanh mt. Cn phi kim tra cm máu kli, thêm thuc kháng sinh, thuc cm máu, gim phù n, và chng viêm và đề phòng giao cm nhãn viêm.

6. PHÒNG BNH
– Chyếu là chn đoán sm để mni soi sddàng bóc tách ly btrit để u và tránh tái phát. Không có bin pháp nào phòng bnh triệt để.

Comments

comments

Chia sẻ
Bài trướcPolyp mũi
Bài tiếp theoViêm mũi họng cấp

BÌNH LUẬN

Bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.